Op zoek naar veilige(r) landen

Lappendeken van lijsten veilige landen

Nederland volgt, net als andere EU lidstaten, zijn eigen koers in het al dan niet aanmerken van een herkomstland als veilig. Het ontbreken van een gemeenschappelijk aanvaarde interpretatie van ‘veilig land’ heeft binnen Europa geleid tot een onoverzichtelijke en moeilijk te verdedigen lappendeken van lijsten met veilige landen. Bovendien zijn er grote verschillen tussen de lidstaten in de behandelduur en uitkomsten van de asielprocedures. Omdat een ‘gelijk speelveld’ in de EU ontbreekt nodigt dat asielzoekers uit een veilig land feitelijk uit tot ‘asielshoppen’ in de EU. Daarom moet volgens de ACVZ ingezet worden op een geharmoniseerde EU definitie van ‘veilig land’ en een uniforme toepassing daarvan.

Krachtige drijfveren om te vertrekken

Uit het onderzoek is gebleken dat motieven voor personen om uit veilig aangemerkte landen te vertrekken zeer divers zijn en een krachtige drijfveer vormen voor migratie naar ‘Europa’. Die motieven komen bijvoorbeeld voort uit een gebrek aan perspectief in eigen land – armoede, werkloosheid, ongelijkheid – versterkt door gebrekkig bestuur en corruptie en zijn krachtiger dan de aantrekkingskracht van Nederland. Nederland is dan ook vaak niet de eerste bestemmingskeuze. Tijdens de reis ontstaan meer pullfactoren voor Nederland, die vaak zijn ingegeven door verhalen van landgenoten over Nederland.

Aanpak grondoorzaken migratie vergt inspanning op de langere termijn

Pushfactoren, de grondoorzaken voor migratie, zijn niet wezenlijk te beïnvloeden door een individueel land als Nederland. Aard en omvang van de problemen vergen een structurele gemeenschappelijke EU-aanpak, op een veel grotere schaal dan thans het geval is. Daarbij moet overigens rekening worden gehouden met het feit dat een verbetering van de (bestuurlijke en sociaaleconomische) omstandigheden in landen van herkomst gedurende een zekere periode leidt tot een vergrote interesse voor migratie. Het creëren van legale migratiekanalen (werk en beroepsopleiding) lijkt daarbij het aangewezen middel om de illegale migratie te helpen verminderen.

Volledig advies

Samenvatting en aanbevelingen